10 inzichten om beter je grenzen aan te geven en te bewaken

10 inzichten om beter je grenzen aan te geven en te bewaken

In de huidige maatschappij staan veel mensen zakelijk en privé altijd aan en vinden ze het lastig om ‘stop’ of ‘nee’ te zeggen. Pierre Emanuel en Marianne Kieft van OSIC - bureau voor coaching, counseling en consulting - geven mensen die hiermee worstelen inzichten om hun grenzen aan te geven én te bewaken. We zetten er tien op een rij.

Het is een groot voordeel dat iedereen altijd en overal bereikbaar is en plaats- en tijdonafhankelijk kan werken. Dat voordeel is net zo goed een nadeel, want wanneer besluit je dan om ‘uit’ te gaan? Vroeger gingen we zakelijk gezien uit als we van kantoor vertrokken, nu moet je heel bewust op je uitknop drukken. Stop of nee zeggen tegen een ander of iets anders betekent ja zeggen tegen jezelf.

Ook Pierre Emanuel en Marianne Kieft is niets menselijks vreemd, laat daar geen misverstand over bestaan. “Het komt bij ons net zo goed voor dat de één de laptop alweer openklapt en de ander daar iets van zegt”, vertelt Emanuel. “Dat gaat bijna automatisch, als je het fijn vindt om iemand te helpen en je je werk leuk vindt.”

Alle ballen in de lucht

Zo zijn er veel mensen die graag anderen helpen en hun werk leuk vinden. En dat is prima, zolang je dus weet wanneer het genoeg is. “Veel mensen gaan vanuit hun verantwoordelijkheidsgevoel gaten dichtlopen. Of ze houden alle ballen zelf in de lucht, omdat ze niet hebben geleerd hoe ze mensen moeten aansturen en taken moeten delegeren maar wel in een leidinggevende functie zijn beland”, ziet Emanuel. “Het zijn overigens zeker niet alleen de managers die worstelen met grenzen aangeven, maar mensen in allerlei functies. Ze werken ook in allerlei soorten organisaties.”

“Het komt voort uit een soort plichtsbesef”, voegt Kieft toe. “Maar ook vanuit angst dat iemand wellicht vindt dat ze niet hard genoeg werken. Het culturele-/sociale aspect speelt ook mee. We zijn in onze samenleving allemaal druk en moeten van alles. We willen een mooi huis, een leuke baan, verre reizen maken, veel sporten, etc. En intussen gaan we maar door en hebben we amper tijd om adem te halen.”

Burn-out op de loer

Het resultaat van geen of moeilijk nee kunnen zeggen is een opgejaagd gevoel, stress of zelfs een burn-out die op de loer ligt. En daardoor uitval, minder productiviteit en slechte performance op het werk. Het is dus echt belangrijk om wel te leren die grenzen aan te geven én te bewaken. Daarom delen we deze tien inzichten van Emanuel en Kieft:

  1. Assertiever reageren betekent niet dat je minder aardig moet zijn. Veel mensen associëren assertiviteit met onaardig doen, maar je hoeft niet meteen door te schieten in aanvallend gedrag, je hoeft alleen maar nee te zeggen. Dat kan ook op jouw manier, met een grote grijns.
  2. Je mag dicht bij jezelf blijven. Je hoeft niet te proberen een totaal ander persoon te zijn. Want wat voor de één moeilijk is, is voor de ander helemaal niet lastig. Dus kijk vooral naar waar jij tegenaan loopt en hoe jij daarmee om kunt en wilt gaan.
  3. Iedereen heeft het talent om nee te leren zeggen. De TMA Talentenanalyse geeft je dieper inzicht in wat jou drijft en tegenhoudt. Soms zijn mensen van nature assertiever dan ze laten zien, maar komt het er toch niet uit. De vraag is waarom niet? Is je omgeving bijvoorbeeld zo bepalend dat je ander gedrag vertoont dan je wilt of kunt? Als assertief zijn juist niet van nature in je zit, kun je andere talenten inzetten om beter je grenzen aan te geven.
  4. Er zit een uitknop op je apparatuur. Wij zijn niet tegen vooruitgang, wel vóór keuzes maken. Je kunt je telefoon, laptop, etc. ook uitzetten. Daarmee zeg je nee tegen al die prikkels van buitenaf en ja tegen jezelf, je gezin of vrienden.
  5. Je verandert iets vaak niet van het ene op het andere moment en dat geeft niets. Een voorbeeld: een vrouw vertelde dat ze op hoog niveau had geturnd en keihard moest oefenen voordat ze de flikflak kon. Zo werkt het ook als je competenties en gedrag wilt veranderen: het vereist oefening en training. Uit onderzoek blijkt dat je rond de 40 tot 55 dagen elke dag moet trainen om gedrag te veranderen.
  6. Van oefenen krijg je zelfvertrouwen. Oefening baart kunst en dat mag in kleine stapjes, met ruimte om te reflecteren. Dan voel je dat je zelfvertrouwen krijgt om over een drempel heen te stappen.
  7. Even stilstaan zorgt ervoor dat je ruimte krijgt om te ademen en te zien wat er gebeurt. Je schiet vaak onbewust ‘aan’ omdat je een prikkel krijgt: iemand die binnenkomt of de telefoon die rinkelt. Dan laten mensen vaak automatisch alles vallen, omdat het ‘belangrijk’ is. Maar hoe belangrijk is het voor jou? Niet alles hoeft nu. Je hiervan bewust te worden, is al een belangrijke stap. Uit de mindfulnesstraining van Google - Search Inside Yourself - komt de SBNRR-techniek: Stop, Breathe, Notice, Reflect, Respond. Een goede techniek om jezelf te trainen in het nemen van een pauze voordat je reageert.
  8. Je mag al je aannames loslaten. Aannames komen voort uit angst. Je denkt misschien: straks vinden ze mij niet aardig, straks worden ze boos als ik nee zeg, maar ik moet dit want anders dan, enzovoort. Het zijn aannames, geen feiten.
  9. Je krijgt er uiteindelijk lol in. Als je nee zegt en alles waarvoor je bang bent gebeurt niet, blijkt het ineens helemaal niet zo erg om jouw grens aan te geven. Sterker nog, je hebt misschien wel een heel leuk gesprek, terwijl je ook nog eens nee hebt gezegd.
  10. Als je milder bent voor jezelf, wordt het makkelijker om je grenzen aan te geven. Veel mensen vergeten stil te staan bij wat ze hebben bereikt en goed hebben gedaan. Ze kijken vooral naar wat er nog moet. Vergeet niet jezelf te belonen of jezelf eens een compliment te geven. Je mag ook mild zijn naar jezelf als het oefenen even niet lukt. Kijk naar welke stappen je al wel hebt gezet. 
    Kijk voor meer informatie over OSIC op osic.nl. Wil jij leren hoe je met behulp van TMA je grenzen beter aangeeft en bewaakt? Mail naar info@tma.nl.